Τετάρτη 27 Ιουλίου 2011

The Lathe of Heaven

Το Lathe of Heaven είναι ένα βιβλίο επιστημονικής φαντασίας της Ούρσουλα Λε Γκεν (Ursula Le Guin), το οποίο εκδόθηκε το 1971. Από μια γρήγορη έρευνα στο δίκτυο δεν κατάφερα να βρω αν έχει κυκλοφορήσει στα ελληνικά, και κατά συνέπεια δεν είμαι σίγουρος πως να μεταφράσω τον τίτλο του βιβλίου. Lathe είναι ο τόρνος, ενώ ο τίτλος είναι κομμάτι ενός ρητού του Κινέζου φιλοσόφου Zhuangzi. Παραθέτω την μετάφραση στα αγγλικά από τη wikipedia, μαζί με τη δική μου μετάφραση στα ελληνικά.

To let understanding stop at what cannot be understood is a high attainment. Those who cannot do it will be destroyed on the lathe of heaven.

Το να μπορείς να σταματήσεις την προσπάθεια να καταλάβεις ότι δεν είναι κατανοήσιμο, είναι μεγάλο επίτευγμα. Όσοι δεν μπορούν να το κάνουν θα καταστραφούν στον τόρνο του παραδείσου

Το μυθιστόρημα εξελίσσεται σε ένα μέλλον όπου ο πλανήτης μαστίζεται από τον πόλεμο και τον υπερπλυθησμό, και πιο συγκεκριμένα στο Πόρτλαντ του Όρεγκον. Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ο George Orr, ένας απίστευτα κοινότυπος άνθρωπος, με το πιο απίστευτο χάρισμα....

Κάποιοι λένε ότι με τα όνειρα μπορεί να αλλάξει ο κόσμος, και στην περίπτωση του Orr, αυτό είναι πραγματικότητα – Αφού δει ένα έντονο όνειρο, ξυπνά για να βρει την πραγματικότητα να έχει προσαρμοστεί στο όνειρό του. Και όχι απότομα ή βίαια, αλλά αναδρομικά. Όλη η ιστορία της ανθρωπότητας αλλάζει για να προσαρμοστεί στα όνειρα του ήρωα, και ο μόνος που το γνωρίζει είναι ο ίδιος.

Μη αντέχοντας το βάρος των αλλαγών που άθελά του επιβάλλει στον κόσμο, ο Orr προσπαθεί να μην ονειρεύεται, κάνοντας χρήση φαρμάκων, με αποτέλεσμα τελικά να καταρρεύσει, να συλληφθεί, και να οδηγηθεί στον ψυχίατρο William Haber. Ο γιατρός στην αρχή είναι σίγουρος, ότι έχει να κάνει με έναν ασθενή, αλλά όταν συνειδητοποιεί το χάρισμα που έχει ο Orr, αποφασίζει να το χρησιμοποιήσει για να κάνει τον κόσμο ένα καλύτερο μέρος.

Πέρα από τις συνεχώς εναλλασσόμενες πραγματικότητες, με τις αρκετά εύστοχες και έξυπνες προβλέψεις της Le Guin για το μέλλον, μεγάλη έμφαση δίνεται στο ηθικό δίλημμα του αν είναι σωστό ή δικαιολογημένο να προσπαθείς να επιβάλεις σε κάποιον αυτό που είσαι σίγουρος ότι είναι το καλύτερο γι' αυτόν.

Πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα, πολύ πρωτότυπο, και αρκετά μικρό, με μέγεθος περίπου 180 σελίδες. Το τέλος δεν ήταν τόσο συνταρακτικό όσο προμηνυόταν σε όλη τη διάρκεια του βιβλίου, αλλά δεν ήταν κακό. Όπως είπα, δεν ξέρω αν κυκλοφορεί μεταφρασμένο, αλλά αν έχετε την άνεση με τα αγγλικά και σας κέντρισε το ενδιαφέρον η υπόθεση, ρίξτε του μια ματιά.

7/10

Παρασκευή 1 Ιουλίου 2011

Ubik / Ούμπικ

Το Ubik είναι ένα βιβλίο του Philip Dick που κυκλοφόρησε το 1969, το οποίο μπορεί να μην κέρδισε κάποιο από τα μεγάλα βραβεία επιστημονικής φαντασίας, αλλά για πολύ κόσμο αποτελεί ένα από τα καλύτερα δείγματα του είδους.

Η ιστορία που μας διηγείται ο Dick εξελίσσεται στο μελλοντικό 1992, και έχει σαν κεντρικό ήρωα τον Joe Chip, έναν υπάλληλο μιας μεγάλης εταιρίας Prudence (σύνεσης;). Η εταιρίες αυτές προσφέρουν προστασία από τηλεπαθητικούς, σε όσους το επιθυμούν και μπορούν να πληρώσουν, αφού οι τηλεπαθητικοί είναι πλέον το κύριο όπλο βιομηχανικής κατασκοπίας.

Στο 1992 έχει εφευρεθεί επίσης και ο τρόπος επικοινωνίας με τους νεκρούς, αν και για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Οι νεκροί καταψύχονται, και έπειτα με κατάλληλο εξοπλισμό είναι δυνατή η επικοινωνία μαζί τους, μέχρις ότου η φθορά που θα έχει υποστεί ο εγκέφαλος τους να μην το επιτρέπει. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται half-life.

Εκτός από την half-life, ο Dick χρησιμοποιεί άλλο ένα εύρημα, το οποίο το εκλαμβάνω ως κωμικό, ή ως σάτιρα σε κάποια τάση της εποχής του που δεν έχω υπ' όψιν. Πιο συγκεκριμένα, σχεδόν τα πάντα στο 1992 λειτουργούν με κέρματα. Για να ανοίξει η πόρτα, θέλει 5 σεντς, για να ανοίξει το ραδιόφωνο 25, για να ανοίξει η πόρτα του ψυγείου 50, κ.ο.κ.

Ξεκινώντας, ο συγγραφέας μας συστήνει στους ανταγωνιστές και τις έννοιες του βιβλίου: τον οργανισμό τηλεπαθητικών του Hollis και την Prudence εταιρία Runciter Associates, την έννοια της half-life, και τέλος τον δοκιμαστή αντι-τηλεπαθητικών ικανοτήτων Joe Chip.

Ο Chip αναλαμβάνει να εκτιμήσει τις ικανότητες μιας νέας υποψήφιας για στρατολόγηση, η οποία δείχνει να έχει απίστευτες ικανότητες. Αμέσως μετά, μια τεράστια επιχειρηματική ευκαιρία παρουσιάζεται στον Glen Runciter, αφεντικό της εταιρίας, ο οποίος συγκεντρώνει μια ομάδα, στην οποία συμπεριλαμβάνει την νεοσύλλεκτη, και αναχωρεί για τις εγκαταστάσεις του πελάτη. Εκεί αποδεικνύεται πως η ευκαιρία ήταν στην πραγματικότητα παγίδα, και ο Runciter τραυματίζεται σοβαρά. Ο Chip κάνει ότι μπορεί για να τον βάλει σε κατάσταση half-life, ενώ γύρω του αρχίζει και παρατηρεί όλο και πιο παράξενα πράγματα. Και παντού βλέπει ενδείξεις που του λένε να προμηθευτεί ένα μπουκαλάκι Ubik, που θα του λύσει όλα τα προβλήματα. Μήπως τελικά συμβαίνει κάτι άλλο; Μήπως έχει κάποια σχέση το καινούριο μέλος της ομάδας;

Το βιβλίο ξεκινά σαν ένα τυπικό μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας, αλλά γρήγορα μεταμορφώνεται σε ένα μείγμα φαντασίας και τρόμου. Αυτή η μετάλλαξη μου άφησε μια άσχημη αίσθηση, αφού άλλο πίστευα πως θα διαβάσω, και άλλο διάβαζα, ενώ δεν μου άρεσε ιδιαίτερα και το φινάλε, και η τροφή για σκέψη που προσπαθεί να προσφέρει.

Κλασσικό του είδους, αλλά μέχρι εκεί.
6/10