Η προτελευταία αλήθεια / The Penultimate Truth

Η προτελευταία αλήθεια (The Penultimate Truth) είναι ένα βιβλίο του Philip K. Dick, γραμμένο το 1954. Δεν είναι από τα πιο γνωστά βιβλία του συγγραφέα, και κατά την άποψή μου όχι εντελώς άδικα, αφού σε αντίθεση με άλλα δείγματα του είδους, αυτό μοιάζει παλιό και ξεπερασμένο.

Η ιστορία έχει ως εξής: Στις αρχές του 21ου αιώνα ξέσπασε ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος, και οι πολίτες του κόσμου έσπευσαν μαζικά σε υπόγεια καταφύγια – εργοστάσια, όπου προστατευμένοι από τα πυρηνικά κατάλοιπα κατασκευάζουν εδώ και πολλά χρόνια τους μαχητές ρομπότ που πολεμούν στην επιφάνεια. Στην επιφάνεια έμειναν επίσης και οι κυβερνήσεις των κρατών για να κατευθύνουν τον πόλεμο, ενώ ανά διαστήματα στις υπόγειες κοινότητες στέλνεται ένα μαγνητοσκοπημένο μήνυμα από τον ηγέτη της κάθε παράταξης που ενημερώνει τον κόσμο για την πορεία του πολέμου.

Κάποια στιγμή ο πρόεδρος μιας εξ αυτών των υπόγειων κοινοτήτων αναγκάζεται να ανεβεί κρυφά στην επιφάνεια. Εκεί, αντί να αντιμετωπίσει έναν γρήγορο θάνατο από τις εχθροπραξίες ή την ραδιενέργεια, ανακαλύπτει ότι ο πόλεμος έχει τελειώσει εδώ και δέκα χρόνια, και τα ρομπότ που παράγουν τόσο καιρό στην υπόγεια εξορία τους χρησιμοποιούνται από τους διάφορους αξιωματούχους σαν προσωπικοί τους υπηρέτες...

Όπως είπα και προηγουμένως, νομίζω πως η κεντρική ιδέα του βιβλίου φαντάζει πλέον αρκετά παρωχημένη, ενώ δεν βοηθάει και το γεγονός πως ο Dick χρησιμοποιεί πολλά τεχνολογικά ευρήματα στην αφήγηση του, στα οποία έπεσε αρκετά έξω. Πάντως το βιβλίο είναι αρκετά μικρό, κάτω από 200 σελίδες, οπότε όποιος ενδιαφέρεται, μπορεί να το διαβάσει και να σχηματίσει την δική του άποψη αρκετά γρήγορα.

5/10

Το κοτόπουλο από το Μινσκ

Σήμερα θα δούμε κάτι εντελώς διαφορετικό. Το βιβλίο λέγεται “Το κοτόπουλο από το Μινσκ”, οι συγγραφείς είναι οι Yuri Chernyak και Robert Rose, και εκδόθηκε το 1995. Είναι ένα βιβλίο με προβλήματα λογικής, μαθηματικών και φυσικής. Για να πάρετε μια ιδέα περί τίνος πρόκειται, στο εξώφυλλο αναγράφεται:

“Το κοτόπουλο από το Μινσκ...

... και άλλα προβλήματα και γρίφοι από τη μεγάλη Ρωσική παράδοση των μαθηματικών και φυσικών επιστημών”

Είναι ένα βιβλίο με γρίφους διαφόρων επιπέδων δυσκολίας. Οι περισσότεροι λύνονται χωρίς βοηθήματα, παρά μόνο στο μυαλό του αναγνώστη (χρησιμοποιώντας τα μικρά γκρίζα κύτταρα θα έλεγε ο Ηρακλής Πουαρό), για κάποια χρειάζεται χαρτί και μολύβι, ενώ για μερικά από τα πιο δύσκολα θα χρειαστεί ο επίδοξος λύτης να ξεσκονίσει λίγο και να εξασκήσει τις γνώσεις του στα μαθηματικά, τη φυσική και τη γεωμετρία. Όλα τα προβλήματα είναι διατυπωμένα με σαφήνεια, και σε μερικές μόνο γραμμές το καθένα,, υποθέτω για να μην τρομάζουν τον αναγνώστη.

Στόχος του βιβλίου είναι να βοηθήσει τον αναγνώστη με τον τρόπο που σκέφτεται, να του δείξει πως αν προσεγγίσει ένα πρόβλημα με τον σωστό τρόπο, ίσως να αποδειχθεί λιγότερο περίπλοκο απ' ότι του φάνηκε στην αρχή.

Για ανθρώπους που τους αρέσουν οι καλές σπαζοκεφαλιές, αυτό το βιβλίο είναι ιδανικό, το προτείνω ανεπιφύλακτα. Να τονίσω όμως ότι ένα βασικό υπόβαθρο σε μαθηματικά και φυσική, επιπέδου λυκείου, είναι απαραίτητο για την πλήρη αξιοποίηση και εκτίμηση του βιβλίου.

Θα κλείσω παραθέτοντας δυο γρίφους από το βιβλίο, για να σας κινήσω το ενδιαφέρον. Ο ένας είναι εύκολος εισαγωγικός, και ο δεύτερος είναι κατά την άποψη μου ο πιο ενδεικτικός του πνεύματος που χαρακτηρίζει το βιβλίο. Δεν θα δώσω τις λύσεις, όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να προμηθευτεί το βιβλίο από τις εκδόσεις Σαβάλας.

Τροφή ή ύπνος: Ένα πρόβλημα λογικής

Ας υποθέσουμε ότι ένας άνθρωπος μπορεί να επιβιώσει δυο εβδομάδες χωρίς τροφή και χωρίς ύπνο. Τι θα έπρεπε να κάνει κάποιος μετά από δεκατέσσερις ημέρες χωρίς φαγητό και ύπνο; Να φάει ή να κοιμηθεί πρώτα;

Σπαζοκεφαλιές μεταξύ μαθηματικών

Μια μέρα, δυο μαθηματικοί, ο Ιγκόρ και ο Πάβελ, συναντώνται στον δρόμο. “Τι κάνεις; Πώς είναι οι γιοι σου;” Ρωτά ο Ιγκόρ, “Έχεις τρεις γιους, αν θυμάμαι καλά. Έχω όμως λησμονήσει τις ηλικίες τους”. “Ναι, έχω τρεις γιους” απαντά ο Πάβελ. “Το γινόμενο των ηλικιών τους είναι 36”. Κοιτώντας γύρω και κατόπιν υποδεικνύοντας ένα κοντινό σπίτι, ο Πάβελ συμπληρώνει: “Το άθροισμα των ηλικιών τους ισούται με τον αριθμό των παραθύρων αυτού του σπιτιού”. Ο Ιγκόρ σκέπτεται για λίγο και κατόπιν απαντά: “Άκου Πάβελ, δυστυχώς δεν μπορώ να βρω τις ηλικίες των γιων σου”. “Με συγχωρείς”, λέει ο Πάβελ, “ξέχασα να σου πω ότι ο μεγαλύτερος γιος μου είναι κοκκινομάλλης”. “Τώρα”, απαντά ο Ιγκόρ, “μπορώ να βρω τις ηλικίες τους”. Εσείς μπορείτε;

ΣΣ: Όσο παράξενο κι αν φαίνεται, το πρόβλημα είναι εντελώς επιλύσιμο μόνο με τις πληροφορίες που δίνονται!