Τετάρτη 3 Νοεμβρίου 2010

Ringworld Series / Ο Κόσμος Δακτύλιος

Η σειρά Ringworld είναι δημιούργημα του Larry Niven και προς το παρόν αποτελείται από πέντε βιβλία (χωρίς να αναμένονται περισσότερα), με το πρώτο βιβλίο (Ringworld) να έχει κυκλοφορήσει το 1970, και το τελευταίο (Ringworld's Children) to 2004. Αναλυτικά, τα βιβλία της σειράς είναι τα
Ringworld (1970)
The Ringworld Engineers (1980)
The Ringworld Throne (1996)
Ringworld's Children (2004)

Σχετικό με τη σειρά είναι και το μυθιστόρημα Protector (1973), το περιεχόμενο του οποίου όμως εν μέρει δεν είναι σε συμφωνία με τα υπόλοιπα.

Το Ringworld κέρδισε τόσο το βραβείο Hugo, όσο και το Nebula, ενώ έχει μεταφραστεί και στα ελληνικά με τον τίτλο 'Ο κόσμος δακτύλιος'.

Ένα από τα στοιχεία που μου αρέσουν περισσότερο σε μια ιστορία είναι τα έξυπνα ευρήματα, οι διάφορες επινοήσεις του συγγραφέα που βοηθούν στην δημιουργία και την εξέλιξη της πλοκής: Το spice του Dune, τα δαιμόνια της Τριλογίας του Κόσμου, η τίποτα-δεν-είναι-αδύνατο προσέγγιση στα Hitchhiker's Guide βιβλία, τέτοιου είδους πράγματα. Ο 'δακτυλιόκοσμος' δεν ξέρω αν είναι το πιο μεγαλειώδες εύρημα που έχω συναντήσει, σίγουρα πάντως είναι από τα μεγαλύτερα!

Και όταν λέμε μεγάλο, το εννοούμε! Ο ringworld είναι μια τεράστια κορδέλα που περιστρέφεται γύρω από ένα άστρο με αρκετή ταχύτητα ώστε η φυγόκεντρος δύναμη από την περιστροφή να λειτουργεί σαν ένα είδος βαρύτητας για τους κατοίκους του δακτυλίου – κάτι σαν ένας τεράστιος διαστημικός σταθμός. Η διάμετρός του είναι 300 εκατομμύρια χιλιόμετρα, ενώ η συνολική επιφάνειά του είναι 1600 τρισεκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, ή περίπου 3 εκατομμύρια φορές η επιφάνεια της Γης! Από μια άποψη πρωταγωνιστές στα μυθιστορήματα της σειράς δεν είναι οι ήρωες κάθε βιβλίου, αλλά ο ίδιος ο ringworld!

Στο πρώτο βιβλίο της σειράς μια απίθανη ομάδα εξερευνητών φτάνει στον κόσμο δακτύλιο, ο καθένας για τους δικούς του λόγους, και λόγω ενός ατυχήματος αποκλείεται εκεί. Στην προσπάθεια τους να βρουν έναν τρόπο να ξεφύγουν, ανακαλύπτουν έναν κόσμο πρωτόγονο, εντελώς άσχετο με το τεχνολογικό θαύμα το οποίο είναι ο κόσμος δακτύλιος. Ο Niven μας συστήνει στο δημιούργημά του μέσα από τις περιπέτειες των εξερευνητών, χωρίς όμως να δώσει πολλές απαντήσεις για την προέλευση αυτής της κατασκευής. Αντίθετα χρησιμοποιεί το τεράστιο μέγεθος του κόσμου που επινόησε για να περιγράψει πράγματα αλλόκοτα και περίεργα, μέχρι η περιπέτεια των ηρώων να λάβει ένα τέλος.

Αυτό είναι και το βιβλίο που ξεχωρίζει στη σειρά. Στα επόμενα ο Niven συνεχίζει να παίζει με το αφάνταστα μεγάλο παιχνίδι του, δίνοντας παράλληλα κάποιες εξηγήσεις, ενώ το κύριο θέμα των βιβλίων είναι η σωτηρία του κόσμου δακτυλίου, που για διάφορους λόγους κάθε φορά βρίσκεται σε κίνδυνο. Η μαγεία όμως δεν είναι πλέον εκεί, και το μόνο που μένει είναι η περιέργεια για το πώς θα προχωρήσει η πλοκή κάθε ιστορίας, και στον συγκεκριμένο τομέα δεν βρήκα κάτι το εξαιρετικό σε αυτά τα βιβλία.

Αξίζει να γίνει αναφορά και στο βιβλίο Protector, όπου εισάγεται η ομώνυμη έννοια, η οποία έχει άμεση σχέση με τον κόσμο δακτύλιο. Δυστυχώς όμως το βιβλίο αυτό δεν μπορεί να συμπεριληφθεί στην σειρά, αφενός μεν επειδή δεν εξελίσσεται στον κόσμο δακτύλιο, και αφετέρου δε επειδή τα γεγονότα που περιγράφει δεν συμφωνούν πλήρως με αυτά των άλλων βιβλίων. Σε αυτό το μυθιστόρημα περιγράφεται η πρώτη επαφή της ανθρωπότητας με εξωγήινους, και συγκεκριμένα με έναν Protector, και πως μετέπειτα η ύπαρξη της ανθρωπότητας τίθεται σε κίνδυνο.

Το γράψιμο του Niven είναι ευχάριστο, αλλά κάποιες φορές γίνεται κουραστικό με την εμμονή του να μας περιγράψει πόσο απίστευτα τεράστιος είναι ο κόσμος δακτύλιος. Η πλοκή και οι ήρωες δεν είναι κάτι το φοβερό, και το ίδιο ισχύει για την υπόθεση. Γενικά είναι μάλλον μέτρια βιβλία, που πατάνε σε μια πολύ καλή βάση: Τόσο ο ringworld, όσο και η σύλληψη του Protector είναι ευφυέστατα ευρήματα που δεν φεύγουν εύκολα από το μυαλό σου.

Το ringworld σίγουρα αξίζει να το διαβάσεις. Αν σου αρέσει και θέλεις να λύσεις τις απορίες που θα σου δημιουργηθούν, τότε προχώρα και στα υπόλοιπα.

Ringworld 8/10
The Ringworld Engineers 7/10
The Ringworld Throne 6/10
Ringworld's Children 5/10
Protector 8/10

Τρίτη 2 Νοεμβρίου 2010

Ilium, Olympos

Τον Dan Simmons τον γνωρίσαμε πέρυσι, όταν μιλήσαμε για τα δυο βιβλία της σειράς του Υπερίωνα. Μετά λοιπόν από την ευχάριστη αίσθηση που μου άφησαν αυτά τα δύο βιβλία, αποφάσισα να διαβάσω και κάτι άλλο του Simmons, και επέλεξα το Ilium (2003), μετάφραση του Ίλιον, του άλλου ονόματος τηςΤροίας, και το Olympos (2005). Όπως και στην περίπτωση του Υπερίωνα, αυτά τα βιβλία λένε την ίδια ιστορία, χωρισμένη σε δυο μέρη, και συνολικά αριθμούν πάνω από 1500 σελίδες.

Η πλοκή του Ilium κινείται γύρω από τρεις άξονες:
  • Γύρω από τον πόλεμο της Τροίας, την εποχή που διαδραματίζεται και η Ομηρική Ιλιάδα, δηλαδή κατά τη διάρκεια της διαμάχης του Αχιλλέα και του Αγαμέμνονα, και την επακόλουθη αποχή του γιου της Θέτιδας από την πολιορκία. Στην εξιστόρηση συναντάμε όλους τους Έλληνες και Τρώες ήρωες, αλλά και τους θεούς του Ολύμπου, ενώ οι περιγραφές των μαχών είναι γεμάτες αιματηρές λεπτομέρειες, σε συμφωνία πάντα με την Ομηρική παράδοση. Η ουσιαστική απόκλιση από την Ιλιάδα είναι η παρουσία του Hockenberry, ενός φιλόλογου του εικοστού αιώνα και μελετητή της Ιλιάδας, τον οποίο, μαζί με άλλους, οι θεοί ανέστησαν και έστειλαν ως παρατηρητή στην Τροία για να παρακολουθεί και να τους αναφέρει τα γεγονότα όπως εξελίσσονται...
  • Γύρω από τους κατοίκους της Γης, σε ένα μακρινό μέλλον, οι οποίοι έχουν μεταβληθεί σε άκακους και ανέμελους Eloi (χωρίς την απειλή κάποιων μοχθηρών Morlock). Με μηχανικούς υπηρέτες να τους φροντίζουν και να τους προστατεύουν, ιατρεία που είναι σε θέση να τους κάνουν καλά ακόμα και μετά θάνατον, και τηλεμεταφορείς για τις μετακινήσεις τους, οι άνθρωποι αυτοί δεν ξέρουν καν να διαβάζουν. Ο βασικός ήρωας είναι ο Harman, ο οποίος είναι ο μοναδικός που νοιώθει πως οι ζωές τους είναι κενές και χωρίς νόημα, και δείχνει να έχει ενδιαφέρον για να μάθει περισσότερα για τον κόσμο γύρω του.
  • Γύρω από την αποστολή των Moravecs, από τους δορυφόρους του Δία με κατεύθυνση τον Άρη, πάλι σε κάποιο μακρινό μέλλον, για να εξερευνήσουν την φύση κβαντικών φαινομένων τεραστίων διαστάσεων, που απειλούν την ίδια την ύπαρξη του ηλιακού συστήματος. Τα Moravecs είναι κάτοικοι των δορυφόρων του Δία και απόγονοι των πρώτων εξελιγμένων ερευνητικών ρομπότ που έστειλε η ανθρωπότητα στον πλανήτη, και έχουν χάσει την επαφή μαζί τους εδώ και χιλιετίες. Κεντρικοί ήρωες είναι ο Mahnmut από την Ευρώπη και ο Orphu από την Ιώ, οι οποίοι μάλιστα είναι και μελετητές του Shakespeare και του Proust αντίστοιχα...
Για μεγάλο μέρος του βιβλίου οι ιστορίες είναι σχεδόν ανεξάρτητες, αλλά το δέλεαρ του κρυμμένου μυστικού, του στοιχείου που συνδέει τα πάντα, είναι ακαταμάχητο. Γενικά το Ilium διαβάζεται πολύ εύκολα, και το σημαντικότερο, πολύ ευχάριστα, μέχρι την τελευταία σελίδα, όπου όπως ήταν αναμενόμενο, προσφέρεται μια προσωρινή παύση, αλλά λύση στο μυστήριο δεν έχει.

Για το Olympos, το δεύτερο μέρος της ιστορίας, δεν θα γράψω για την υπόθεση, αφού δεν γίνεται να το κάνω χωρίς να αποκαλύψω στοιχεία της πλοκής του Ilium. Το βιβλίο είναι πολύ πιο μπερδεμένο, με τις θεματικές γραμμές του Ilium να μπλέκονται για τα καλά, άλλες νέες να αναπτύσσονται, και τα ερωτήματα να πολλαπλασιάζονται αντί να λιγοστεύουν. Σε σημεία η αφήγηση δείχνει να επαναλαμβάνεται, και σε άλλα να αναλώνεται σε ανούσιες αναλύσεις, χωρίς κανένα ενδιαφέρον, με αποτέλεσμα να πιστεύω πως το βιβλίο δεν χρειαζόταν τελικά να είναι 800+ σελίδες. Όλες οι απαντήσεις, όσες δηλαδή είναι διατεθειμένος ο συγγραφέας να δώσει, δίνονται στα γρήγορα, και όχι πολύ πειστικά κατά την άποψη μου. Γενικά περίμενα πολύ καλύτερα πράγματα από το δεύτερο μέρος αυτής της ιστορίας που θέλει να χαρακτηρίζεται ως έπος επιστημονικής φαντασίας.

Ilium 8/10
Olympos 6/10

And Another Thing... / Και κάτι ακόμα...

Το And Another Thing... κυκλοφόρησε πέρυσι και είναι το έκτο βιβλίο στη σειρά Hitch Hiker’s Guide to the Galaxy, ή στα ελληνικά, Γυρίζοντας το Γαλαξία με Οτοστόπ. Αν σε αυτό το σημείο αναρωτιέσαι πως γίνεται αυτό, μιας και ο Douglas Adams, συγγραφέας της σειράς, έχει αποδιμήσει εις κύριον εδώ και κοντά δέκα χρόνια, καλά κάνεις. Το βιβλίο αυτό δεν το έχει γράψει ο Adams, αλλά ο Eoin (προφέρεται Όουεν) Colfer, μετά από άδεια της χήρας του Adams. Ο Colfer είναι κυρίως γνωστός για την εξαιρετικά πετυχημένη σειρά παιδικών βιβλίων Artemis Fowl, για την οποία θα μιλήσουμε σε επόμενη ανάρτηση. Στη γραφή του ο Colfer χρησιμοποιεί αρκετά έξυπνο χιούμορ, και έτσι όταν πήρα στα χέρια μου το And Another Thing... ήμουν αρκετά αισιόδοξος.

Αγαπητέ αναγνώστη, αν έχει διαβάσει τη σειρά του Adams θα πρέπει να συμφωνήσεις μαζί μου ότι αν μη τι άλλο, είναι εντελώς χαοτική: Απροσδόκητα πράγματα συμβαίνουν συνεχώς, απλά και μόνο επειδή μπορούν, ενώ ποτέ δεν ξέρεις από που θα σου έρθει το επόμενο χτύπημα. Έχω διαβάσει και τα πέντε βιβλία, και από την πλοκή του κάθε βιβλίου, εκτός ίσως από το πρώτο, δεν θυμάμαι σχεδόν τίποτα, επειδή πραγματικά συναίβεναν πράγματα πέρα από κάθε λογική. Αντίθετα, μπορώ να θυμηθώ αμέτρητες σκηνές που με έκαναν να γελάσω. Παράδοξο; Όχι και τόσο, τουλάχιστον όχι στο σύμπαν του Hitch Hiker's Guide.

Δυστυχώς ο Colfer με απογοήτευσε, και τώρα που το σκέφτομαι, πως μπορούσε να κάνει αλλιώς; Μόνο το παρανοϊκό μυαλό του Adams θα μπορούσε να συνεχίσει την σειρά, και ο Adams δεν είναι διαθέσιμος...

Ας αρχίσουμε από τους χαρακτήρες. Από τους προηγούμενους πρωταγωνιστές ο Colfer αξιοποιεί μόνο τον Zaphod, και μάλιστα στον υπερθετικό βαθμό - το βιβλίο έχει έναν πρωταγωνιστή, και αυτός είναι ο Zaphod Beeblebrox. Τους υπόλοιπους (Arthur, Trillian, Ford, Random) τους χρησιμοποιεί ελάχιστα, κάτι που πραγματικά μου φάνηκε παράξενο. Ίσως να φοβήθηκε πως θα υποπέσει σε λάθη συνέπειας με την προηγούμενη ύπαρξη των ηρώων, και προτίμησε να δημιουργήσει νέο υλικό, αξιοποιώντας δευτερο-τρίτους χαρακτήρες από τα βιβλία του Adams, και εισάγοντας μερικούς καινούριους δικούς του. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα δεν είναι καλό. O Zaphod προσπαθεί, αλλά δεν σε κερδίζει, ο (καινούριος) Hillman Hunter είναι απλά τραγικός, και οι υπόλοιποι είναι κάπου στο μέτριο.

Τώρα ας πάμε στην πλοκή. Νομίζω πως από τα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου είναι ξεκάθαρο που πάει το πράγμα, και αυτό πραγματικά δεν ταιριάζει σε ένα βιβλίο της σειράς HHGG, που αν την χαρακτηρίζει κάτι, αυτό είναι η ανατροπές. Υπάρχει πάντως ένα σχετικό ενδιαφέρον για το πώς ακριβώς θα προχωρήσουν τα πράγματα, αλλά τίποτα το ιδιαίτερο. Μόνο η τελευταία παράγραφος θυμίζει κάπως την υπόλοιπη σειρά, αλλά μετά από ένα ολόκληρο βιβλίο συνέπειας και λογικής, η παράγραφος αυτή μοιάζει εντελώς άσχετη.

Και τέλος το γράψιμο. Ο Colfer ξέρει να γράφει - τα κείμενα έχουν χιούμορ, απίστευτες συμπτώσεις σε κάποια σημεία, αλλά και τις απαραίτητες παραπομπές από τον Οδηγό, όμως αυτό δεν αρκεί για να κάνει το βιβλίο πιο αξιόλογο. Φαίνεται πως προσπαθεί να αντιγράψει το στιλ του Adams, και νομίζω πως τα καταφέρνει, χωρίς να φαίνεται άσχημο το αποτέλεσμα. Πριν το διαβάσω φοβόμουν ότι θα έχει αυτό το "πλαστικό", υπερβολικά δουλεμένο ύφος των βιβλίων του Paolini, αλλά τελικά διαπίστωσα πως δεν ήταν έτσι.

Ένα μέτριο βιβλίο κατά την άποψη μου, αλλά αν έχεις διαβάσει τα προηγούμενα πέντε, δεν μπορείς να μην το διαβάσεις και αυτό...

6/10

His Dark Materials / Η τριλογία του Κόσμου

His Dark Materials ονομάζεται η τριλογία του Philip Pullman που αποτελείται από τα βιβλία Northern Lights (ή The Golden Compass στην Αμερική), The Subtle Knife και The Amber Spyglass. Οι αντίστοιχοι τίτλοι στα ελληνικά είναι Το Αστέρι του Βορρά, Ο Άρχοντας Των Δύο Κόσμων (έλεος...) και Το Κεχριμπαρένιο Τηλεσκόπιο. Τα βιβλία κυκλοφόρησαν το 1995, 1997 και 2000 αντίστοιχα, ενώ το πρώτο από τα τρία μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το 2007 από την New Line Cinema, με σκοπό να γίνει κάτι σαν δεύτερος Άρχοντας των Δαχτυλιδιών. Τελικά η ταινία δεν έγινε η τεράστια επιτυχία που περίμενε η εταιρία και έτσι η μεταφορά των άλλων δυο βιβλίων στο μεγάλο πανί ακυρώθηκε. Τα βιβλία ανήκουν -κάπως παραπλανητικά- στην κατηγορία της παιδικής λογοτεχνίας, και έχουν αποσπάσει πολλά βραβεία παγκοσμίως.

Η ιστορία ξεκινά σε ένα παράλληλο σύμπαν, στο οποίο ζει η μικρή Λύρα Μπελάκουα. Σε αυτό το σύμπαν, οι άνθρωποι έχουν διπλή υπόσταση - Το πνεύμα τους δεν είναι κάτι άυλο, αλλά έχει υλική υπόσταση, με τη μορφή ενός ζώου, και ονομάζεται δαιμόνιο. Αυτό είναι ο φίλος και σύντροφος κάθε ανθρώπου, από τη μέρα που γεννιέται, μέχρι τη μέρα του θανάτου του. Σε αυτόν τον κόσμο η εκκλησία (χωρίς να αναφέρεται συγκεκριμένα ποια, αν θυμάμαι καλά) έχει σχεδόν τον απόλυτο έλεγχο - ακόμα και η επιστήμη ονομάζεται πρακτική θεολογία! Το ταξίδι της Λύρας ξεκινά όταν ο καλός της φίλος ο Ρότζερ πέφτει θύμα απαγωγής και αυτή ξεκινά να τον βρει. Στον δρόμο της θα συναντήσει πολλούς παράξενους φίλους και εχθρούς, και θα αρχίσει να μαθαίνει περισσότερα για την μυστηριώδη αόρατη σκόνη που δείχνει να προσκολλάται μόνο στα έλλογα όντα.

Στο δεύτερο βιβλίο γνωρίζουμε τον Γουίλ Πάρι, ένα παιδί από το δικό μας σύμπαν, στην ηλικία της Λύρας, ο οποίος ξαφνικά βρίσκεται κυνηγημένος, συναντιέται τυχαία με τη Λύρα, και εξίσου τυχαία έρχεται στην κατοχή του ένα πολύ παράξενο μαχαίρι, το οποίο του δίνει την δυνατότητα να ανοίγει παράθυρα ανάμεσα στους κόσμους. Ο Γουίλ θα ενώσει τις δυνάμεις του με της Λύρας για να την βοηθήσει, και παράλληλα θα προσπαθήσει να μάθει νέα για τον εξαφανισμένο πατέρα του. Στην πορεία τα παιδιά μαθαίνουν για έναν πόλεμο που μαίνεται ανάμεσα σε δυνάμεις από πολλούς κόσμους, στον οποίο οι συμμετέχοντες είναι χωρισμένοι στους υποστηρικτές της "Αρχής" (τις διάφορες εκκλησίες δηλαδή), και στους επαναστάτες που δεν αποδέχονται την κυριαρχία της εκκλησίας.

Στο τρίτο βιβλίο ο Pullman βάζει τη φαντασία του να οργιάσει, αφού το μεγαλύτερο μέρος του εξελίσσεται σε δυο κόσμους πολύ διαφορετικούς από το δικό μας. Ο Γουίλ και η Λύρα συνεχίζουν το ταξίδι τους μέσα από απίστευτους κινδύνους, μέχρι όλα τα ανοιχτά ερωτήματα που έχει αφήσει ο συγγραφέας να απαντηθούν - νομίζω πως δεν μπορώ να πω περισσότερα χωρίς να αποκαλύψω στοιχεία που θα είναι καλύτερα να ανακαλύψει ο αναγνώστης κατά την ανάγνωση του βιβλίου.

Δαιμόνια, μάγισσες, τσιγγάνοι, αρκούδες πολεμιστές, φαντάσματα, άγγελοι, λιλιπούτειοι κατάσκοποι, σκοτεινές οργανώσεις και φανατικοί δολοφόνοι είναι μερικά μόνο από όσα θα βρεθούν στον δρόμο των πρωταγωνιστών στην διάρκεια της τριλογίας - Η φαντασία του συγγραφέα δείχνει να μην έχει όρια...

Τα βιβλία τα διάβασα σχεδόν κατά λάθος. Είχε πάρει το μάτι μου κάπου μια πολύ καλή κριτική για το Κεχριμπαρένιο Τηλεσκόπιο, έτσι όταν βρέθηκα σε ένα βιβλιοπωλείο και βρέθηκε μπροστά μου, το πήρα στα χέρια μου. Στο δρόμο προς το ταμείο ανακάλυψα ότι ήταν το τρίτο μιας τριλογίας, οπότε το άφησα πίσω, και πήρα το Αστέρι του Βορρά. Το πρώτο πράγμα που παρατήρησα ήταν πως πρόκειται για καθαρά παιδικό βιβλίο. Δεν είχε αυτό το έξυπνο χιούμορ που τραβάει έναν ενήλικα, όπως για παράδειγμα η σειρά του Βαρτιμαίου. Είχε απλά τη Λύρα, ένα ατίθασο πιτσιρίκι που έμπλεξε σε υποθέσεις που δεν καταλαβαίνει. Συνεχίζοντας όμως την ανάγνωση με τράβηξαν δυο πράγματα - το μυστήριο που υπάρχει στο παρασκήνιο, που σιγά σιγά αποκαλύπτεται, στη διάρκεια των τριών βιβλίων. και το πολύ όμορφο γράψιμο του Pullman αλλά και η πολύ καλή δουλειά του μεταφραστή.

Είπα στην αρχή πως το βιβλίο ανήκει παραπλανητικά στην κατηγορία της παιδικής λογοτεχνίας. Μπορεί το προφανές θέμα να είναι οι περιπέτειες δυο παιδιών στο όριο της εφηβείας, αλλά κατά την άποψη μου το πραγματικό θέμα είναι η διαμάχη της εκκλησίας με τους σκεπτόμενους ανθρώπους, αλλά και η άποψη που προσπαθεί να περάσει ο συγγραφέας για το πόσο επιζήμια και άχρηστη είναι η θρησκεία σε οποιεσδήποτε συνθήκες - πάντα όπως το κατάλαβα εγώ. Ανεξάρτητα με το ποια είναι η στάση του καθενός για τη θρησκεία, νομίζω πως δεν είναι σωστό ένα βιβλίο που απευθύνεται σε παιδία εφηβικής και προεφηβικής ηλικίας να προσπαθεί να περάσει την άποψη του συγγραφέα για ένα τόσο ευαίσθητο ζήτημα, και μάλιστα με έναν κάπως υπόγειο τρόπο. Αν έχετε σκοπό να δωρίσετε τα βιβλία σε κάποιο παιδί, να είστε σίγουροι ότι οι δικοί του δεν θα έχουν αντίρρηση, αλλιώς μπορεί να έχετε προβλήματα! Σας προειδοποίησα...

Αν και βαδίζει σε ευαίσθητα μονοπάτια, νομίζω πως αξίζει να ασχοληθείς με την τριλογία του Pullman, εκτός κι αν από τα όσα διάβασες νοιώθεις πως θα προσβληθείς. Αν όχι, τότε μάλλον πρέπει να του ρίξεις μια ματιά!

Το Αστέρι του Βορρά 9/10
Το Κοφτερό Μαχαίρι 8/10
Το Κεχριμπαρένιο Τηλεσκόπιο 8/10

The Forever War / Ο Αιώνιος Πόλεμος

Το Forever War είναι μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας, γραμμένο από τον Joe Haldeman, το 1974. Από τα κλασσικά του είδους, το Forever War κέρδισε τόσο το βραβείο Hugo, όσο και το βραβείο Nebula.
Ο συγγραφέας με αφετηρία τις εμπειρίες του από τον πόλεμο του Βιετνάμ, περιέγραψε στο βιβλίο του τόσο την επίδραση που έχει στην ψυχή του στρατιώτη ένας πόλεμος μακριά από την πατρίδα του, όσο και το πως ο κόσμος αλλάζει και τον ξεπερνά, όσο αυτός είναι μακριά και υπερασπίζεται μια πατρίδα την οποία με δυσκολία αναγνωρίζει όταν τελικά επιστρέφει.
Αν και πολύ μεγάλο μέρος του βιβλίου αποτελούν λεπτομερείς περιγραφές από μάχες στις οποίες συμμετείχε ο πρωταγωνιστής, το βιβλίο είναι καθαρά αντιπολεμικό, και ο πρωταγωνιστής συμμετέχει στις μάχες καθαρά επειδή είναι αναγκασμένος.

Η ιστορία ξεκινά στο άμεσο μέλλον (για τον καιρό που γράφτηκε το βιβλίο), το 1996, όταν η ανθρωπότητα εμπλέκεται σε πόλεμο με τους αινιγματικούς Tauren, για τους οποίους δεν γνωρίζει σχεδόν τίποτα, παρά μόνο ότι ευθύνονται για την καταστροφή κάποιων αποικιακών αποστολών. Για την διεξαγωγή του πολέμου συγκροτείται ένας παγκόσμιος στρατιωτικός οργανισμός, η UNEF, η οποία προχωρά σε υποχρεωτική στρατολόγηση αποκλειστικά ατόμων με υψηλό δείκτη νοημοσύνης.

Το βιβλίο είναι η προσωπική ιστορία του William Mandella, ενός από την πρώτη φουρνιά στρατιωτών που στρατολογήθηκαν για να πολεμήσουν σε αυτή τη διαμάχη. Ο Mandella, εκτός από τις αντίξοες συνθήκες και τα πυρά των εχθρών, έχει να αντιμετωπίσει και τις αλλαγές που συμβαίνουν στη Γη όσο αυτός λείπει. Και οι αλλαγές αυτές είναι μεγάλες, αφού οι σχετικιστικές ταχύτητες που απαιτούνται για την κάλυψη των διαστρικών αποστάσεων έχουν σαν αποτέλεσμα την διαστολή του χρόνου για τους στρατιώτες, οι οποίοι επιστρέφοντας βλέπουν να έχουν περάσει δεκάδες ή και εκατοντάδες χρόνια μέχρι αυτοί να γυρίσουν στο "σπίτι" τους, ανάλογα με το πόσο μακριά τους είχε πάει η αποστολή τους.

Παρά το δυστοπικό μέλλον που προβλέπει ο Haldeman για την ανθρωπότητα, το βιβλίο μου άρεσε πολύ. Η συνεχής αφήγηση από την οπτική γωνία του Mandella, σε βάζει στο ρόλο του, και σε κρατάει παγιδευμένο - στο τέλος γίνεσαι εσύ ο άνθρωπος χωρίς πατρίδα, που πολεμά για να επιβιώσει, επειδή κάποιος άλλος αποφάσισε ότι έτσι πρέπει...

Ένα από τα κλασσικά βιβλία επιστημονικής φαντασίας, και όχι άδικα!

8/10

Tau Zero

Το Tau Zero (Ταυ Μηδέν) είναι ένα βιβλίο επιστημονικής φαντασίας του 1970, γραμμένο από τον Poul Anderson. Σε αυτό ο συγγραφέας παίρνει την κλασσική ιστορία των ναυαγών που βρίσκονται απομονωμένοι από τον υπόλοιπο κόσμο, αλλά με μια πολύ ιδιαίτερη παραλλαγή...

Ο Anderson μας μεταφέρει σε ένα μέλλον όπου η ανθρωπότητα έχει αρχίσει να εξερευνεί και να αποικίζει γειτονικά αστρικά συστήματα, χρησιμοποιώντας πλοία που βασίζονται στη μηχανή Bussard. Το μεγάλο πλεονέκτημα της μηχανής αυτής είναι ότι συλλέγει καύσιμο από το διάστημα, και έτσι θεωρητικά δεν υπάρχει όριο στο πόσο μακριά ή πόσο γρήγορα (δηλαδή πόσο κοντά στην ταχύτητα του φωτός) μπορεί να πάει ένα πλοίο που την χρησιμοποιεί.

Ένα από αυτά τα πλοία είναι και το Leonora Christine με το οποίο μια ομάδα 50 ανθρώπων ξεκινά για ένα ταξίδι, το τέλος του οποίου ελπίζουν ότι θα τους φέρει σε μια καινούρια πατρίδα. Λόγω των σχετικιστικών φαινομένων που εμφανίζονται σε αυτές τις ταχύτητες, το ταξίδι θα διαρκέσει 5 χρόνια για τους επιβάτες του Leonora Christine, αλλά στην γη θα έχουν περάσει 33 χρόνια όταν το πλοίο θα φτάνει στον προορισμό του.

Το πλήρωμα λοιπόν έχει ουσιαστικά ξεκινήσει για ένα ταξίδι χωρίς επιστροφή - ακόμα κι αν όταν φτάσουν αποφασίσουν να γυρίσουν πίσω, θα βρουν έναν κόσμο που έχει "πηδήξει" 70 χρόνια στο μέλλον, στον οποίο όλοι οι φίλοι και συγγενείς τους θα έχουν πεθάνει, κι αν ζουν, σίγουρα θα τους έχουν ξεχάσει.

Όμως ακόμα κι αν καταφέρουν να εγκατασταθούν στο νέο τους σπίτι, η επικοινωνία με την παλιά τους πατρίδα θα είναι καθαρά συμβολική, αφού τα μηνύματα από και προς τη γη θα κάνουν 33 χρόνια για να φτάσουν.

Κι εδώ ο συγγραφέας βάζει μια ακόμα παράμετρο...

Στα μισά περίπου του ταξιδιού, όταν το Leonora Christine ταξιδεύει με ένα σεβαστό ποσοστό της ταχύτητας του φωτός, ένα ατύχημα στερεί από το πλήρωμα την δυνατότητα να επιβραδύνει το σκάφος. Και ακόμα χειρότερα, επειδή πάντα η μηχανή πρέπει να είναι σε λειτουργία για να τροφοδοτεί τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία που προστατεύουν τους επιβάτες από τα σωματίδια και την κοσμική ακτινοβολία που σε αυτές τις ταχύτητες είναι θανατηφόρα, το Leonora Christine είναι καταδικασμένο να επιταχύνει συνεχώς.

Ταυ (τ) είναι ο παράγοντας που δείχνει πόσο συστέλλεται ο χώρος και ο χρόνος για ένα κινούμενο αντικείμενο. Σε κατάσταση ηρεμίας η τιμή του είναι ίση με τη μονάδα, και όσο το αντικείμενο πλησιάζει την ταχύτητα του φωτός, τόσο το ταυ τείνει ασυμπτωτικά προς το μηδέν.

Όσο λοιπόν το πλοίο επιταχύνει και το ταυ του τείνει προς το μηδέν (εξ ου και το όνομα του βιβλίου), τόσο γρηγορότερα περνούν και τα χρόνια έξω από αυτό. Το βιβλίο ασχολείται με το πως από τη μια πλευρά οι επιβάτες του προσπαθούν να βρουν τρόπο να διορθώσουν την βλάβη και να επιβραδύνουν, και από την άλλη πως αντιμετωπίζουν ψυχολογικά το ότι όσο περνά ο καιρός, στην γη περνούν αιώνες, χιλιετίες, εκατομμύρια χρόνια, με αποτέλεσμα ακόμα και αν ποτέ καταφέρουν να σταματήσουν, να είναι πιθανότατα οι τελευταίοι άνθρωποι του σύμπαντος...

Διαβάζοντας το βιβλίο είχα την εντύπωση πως διάβαζα μια διατριβή ενός αστροφυσικού, με μεταπτυχιακό στην ανθρωπολογία. Αν και διαβάζεται ευχάριστα, νομίζω αυτό μάλλον οφείλεται στην αρκετά πρωτότυπη ιδέα του Anderson. Κοιτώντας βέβαια τώρα προς τα πίσω. δεν μπορώ να σκεφτώ πως θα μπορούσε να ήταν κάτι παραπάνω. Αξίζει πάντως να σημειώσω πως οι μηχανές Bussard θεωρούνται ως κάτι εφικτό από την σημερινή επιστήμη, ή τουλάχιστον κάτι όχι εντελώς αδύνατο.

6/10

The Demolished Man

Το Demolished Man είναι μια ιστορία του Alfred Bester. Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1952 και ήταν το βιβλίο που κέρδισε το πρώτο βραβείο Hugo, το 1953.

Βρισκόμαστε στον 24ο αιώνα. Ο άνθρωπος έχει κατακτήσει το ηλιακό σύστημα, έχοντας αποικίες σε πολλούς πλανήτες, φεγγάρια και αστεροειδείς. Παράλληλα, έχει εμφανιστεί το επόμενο στάδιο στην ανθρώπινη εξέλιξη, με τη μορφή των Esprers, οι οποίοι διαθέτουν τηλεπαθητικές ικανότητες.

Οι πρωταγωνιστές του βιβλίου είναι ο Ben Reich, ένας ζάμπλουτος επιχειρηματίας, ηγέτης μιας από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις του ηλιακού συστήματος, η οποία όμως βρίσκεται σε κίνδυνο, και ο Lincoln Powell, ο Esper γενικός επιθεωρητής της αστυνομίας.

Ο Ben Reich θέλει να βγάλει από τη μέση τον κύριο επιχειρηματικό του αντίπαλο, ώστε να σώσει την εταιρία του και μετά αναπόφευκτα να κυριαρχήσει σε όλο το ηλιακό σύστημα. Έχει όμως ένα πρόβλημα: Σε μια κοινωνία όπου οι διάσπαρτοι τηλεπαθητικοί μπορούν να αισθανθούν την ψυχική διαταραχή ενός ανθρώπου που ετοιμάζεται να κάνει ένα προμελετημένο έγκλημα, όλα αυτά τα εγκλήματα προλαμβάνονται, με αποτέλεσμα οι μόνοι φόνοι που γίνονται πλέον να είναι εν βρασμώ ψυχής. Και όταν τελικά θα τα καταφέρει, πως θα μπορέσει να ξεφύγει από τον φοβερό τηλεπαθητικό αστυνομικό που θα προσπαθήσει να αποδείξει την ενοχή του;

Η πλοκή του είναι αρκετά απλή, με μια μικρή έκπληξη στο φινάλε, ενώ τα ευρήματα που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας είναι τραβηγμένα, αλλά μάλλον αποδεκτά για την εποχή που γράφτηκε το βιβλίο. Οι δυο κεντρικοί ήρωες σκιαγραφούνται με λεπτομέρεια και βάθος, αλλά οι υπόλοιποι περνούν μάλλον αδιάφορα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος που καταγράφει ο συγγραφέας τις τηλεπαθητικές συζητήσεις, αν και τα συγκεκριμένα κομμάτια μου φάνηκαν κάπως δύσκολα στην ανάγνωση.

Γενικά το βιβλίο δεν ήταν κάτι το καταπληκτικό, αλλά ούτε και κάτι κακό. Δεν θα το έβαζα πάντως ψηλά στον κατάλογο με τις προτάσεις μου...

6/10

The Man in the High Castle / Ο Άνθρωπος στο Ψηλό Κάστρο

Ο άνθρωπος στο Ψηλό Κάστρο είναι ένα βιβλίο του Phillip Dick, ενός από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας. Εκδόθηκε το μακρινό 1962, και την επόμενη χρονιά κέρδισε το βραβείο Hugo για καλύτερο μυθιστόρημα. Θεωρείται ως ένα από τα κλασσικά στην κατηγορία εναλλακτικής πραγματικότητας, και ήταν η πρώτη μεγάλη επιτυχία του συγγραφέα.

Το βιβλίο περιγράφει έναν διαφορετικό κόσμο, στον οποίο οι δυνάμεις του Άξονα κέρδισαν τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, και έτσι η Ιαπωνία και η Γερμανία ουσιαστικά έχουν μοιράσει τον πλανήτη μεταξύ τους. Η Ιαπωνικές περιοχές βρίσκονται υπό ένα καθεστώς ήρεμης αφομοίωσης, υπό την Ιαπωνική πάντα κυριαρχία. Αντίθετα, οι περιοχές που ελέγχονται από τους ναζί, βρίσκονται υπό συνεχή καταστροφή, διαμόρφωση και ανοικοδόμηση, ενώ οι ναζί έχουν ξεκινήσει και την εξερεύνηση του διαστήματος.

Η υπόθεση εξελίσσεται στις Δυτικές ΗΠΑ, οι οποίες βρίσκονται υπό Ιαπωνικό έλεγχο. Υπάρχουν αρκετοί πρωταγωνιστές, τους οποίους ο συγγραφέας αναλαμβάνει να μας παρουσιάσει όσο καλύτερα, και σε όσο μεγαλύτερο βάθος γίνεται. Την πλοκή αποτελούν παράλληλες ιστορίες, που συνδέονται χαλαρά μεταξύ τους μέσω των πρωταγωνιστών τους, μέσω του Ι-Τσινγκ, αλλά και μέσω ενός βιβλίου.
Το Ι-Τσινγκ είναι μια αρχαία Κινεζική μέθοδος μαντικής την οποία έχουν διαδώσει οι Ιάπωνες - μια μέθοδος που χρησιμοποιούν σχεδόν όλοι οι κάτοικοι στις υπό Ιαπωνικό έλεγχο περιοχές. Διακρίνεται για την ακρίβεια των χρησμών που προσφέρει, αρκεί κάποιος να μπει στον κόπο να το συμβουλευτεί.
Το βιβλίο το έχει γράψει ένας Αμερικάνος, και περιγράφει έναν κόσμο στον οποίο τελικά οι σύμμαχοι ήταν αυτοί που κερδίσαν τον πόλεμο. Είναι απαγορευμένο στις ναζιστικές περιοχές, ενώ ο συγγραφέας δηλώνει μάλιστα ότι οποιοσδήποτε νοιώθει ότι προσβάλλεται από αυτά που γράφει, μπορεί να προσπαθήσει να τον βρει στο ψηλό του κάστρο όπου βρίσκεται οχυρωμένος.

Διαβάζοντας το βιβλίο έχεις την αίσθηση ότι δεν σου μεταφέρει μια ιστορία με αρχή, μέση και τέλος, παρά μόνο μια ματιά σε αυτή την εναλλακτική πραγματικότητα, σαν μέσα από ένα παράθυρο που ανοίγει στην αρχή του βιβλίου, και στο τέλος περιμένεις να κλείσει. Πραγματικά, όσο πλησίαζα προς το τέλος και έβλεπα τις σελίδες να τελειώνουν, χωρίς να βλέπω την υπόθεση να καταλήγει κάπου, δεν μπορούσα να φανταστώ πως θα έκλεινε η ιστορία. Το φινάλε όμως είναι αρκετά παράξενο, και εντελώς απροσδόκητο, κατά την ταπεινή μου άποψη, και μπορώ να πω μου άρεσε πάρα πολύ, με αποτέλεσμα να αφήσω το βιβλίο με μια πολύ καλή αίσθηση.

Κλασικό βιβλίο, μικρό και πολύ καλό. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα!

9/10

Enderverse - συνέχεια

Αγαπητέ αναγνώστη γεια σου! Θυμάσαι που σου είχα μιλήσει για το Ender's Game; Ε λοιπόν, το βιβλίο το ακολούθησαν μια σειρά άλλα που εξελίσσονται στο ίδιο "σύμπαν", και πρόσφατα ασχολήθηκα με κάποια από αυτά. Συγκεκριμένα, το "Speaker for the Dead", το "Xenocide" και το "Children of the Mind"

Βρισκόμαστε περίπου 3000 χρόνια μετά το τέλος του πρώτου βιβλίου. Ο άνθρωπος έχει εξαπλωθεί στο διάστημα, αλλά πουθενά δεν έχει συναντήσει νοήμονα ζωή. Επιπλέον, ο Ender Wiggin θεωρείται μια σκοτεινή φιγούρα στην ανθρώπινη ιστορία, αφού αυτός εξόντωσε τα buggers - τη μοναδική νοήμονα ζωή που συνάντησε ποτέ ο άνθρωπος. Ο ίδιος ο Ender, κινούμενος ανώνυμα διαρκώς από κόσμο σε κόσμο, συνοδευόμενος από την αδερφή του Valentine, είναι ακόμα ζωντανός λόγω της σχετικιστικής διαστολής του χρόνου όταν ταξιδεύει(στο enderverse δεν υπάρχει hyperspace :-).


Speaker for the Dead


Ο Ender ταξιδεύει στη Lusitania, μια αποικία καθολικών, όπου επιτέλους ανακαλύφθηκε εξωγήινη νοημοσύνη, οι Pequeninos. Μαζί του έχει το κουκούλι της τελευταίας hive queen, η οποία μπορεί να επαναφέρει την φυλή των buggers, και την Jane, ένα A.I. που μόνο αυτός γνωρίζει ότι υπάρχει. Το σκηνικό συμπληρώνει ο ιός descolada, ο οποίος είναι θανατηφόρος για τους ανθρώπους, προσαρμόζεται με μεγάλη ευκολία σε ότι θεραπεία κατασκευάζουν οι άποικοι, συμπεριφέρεται σχεδόν σαν να διαθέτει νοημοσύνη, και είναι ο λόγος που η αποικία βρίσκεται σε μόνιμη καραντίνα.
Στο βιβλίο πιστεύω πως ο συγγραφέας προσπαθεί να κάνει ένα πείραμα σκέψης, σχετικά με το πόσο εύκολο είναι να συνυπάρξουν διαφορετικοί πολιτισμοί χωρίς να υπάρχουν παρεξηγήσεις και διαμάχες. Γενικά η όλη ιστορία που έχει φτιάξει με την descolada και τους Pequeninos μοιάζει να είναι αλλού γι' αλλού (αν το διαβάσεις πιστεύω πως θα συμφωνήσεις μαζί μου), και μπορώ να πω πως το βιβλίο δεν μου πολυάρεσε – αν και οι κριτικοί διαφωνούν μαζί μου, αφού το βιβλίο κέρδισε τόσο το βραβείο Hugo, όσο και το βραβείο Nebula. Σε κάθε περίπτωση έστρωσε το δρόμο για το πολύ καλό Xenocide.


Xenocide


Αρκετά χρόνια αργότερα, ο Ender και η Valentine έχουν εγκατασταθεί στη Lusitania, και οι τρεις φυλές, άνθρωποι, Buggers και Pequeninos αναπτύσσονται ειρηνικά, ώσπου το Starways Congress - η κυβέρνηση των ανθρώπων - φοβούμενη ότι αν κάποια από τις φυλές σπάσει την καραντίνα θα εξαπλώσει την τρομακτική descolada, αποφασίζει να στείλει έναν στόλο για να καταστρέψει τη Lusitania. Ο Ender ξεκινά έναν αγώνα δρόμου για νια καταφέρει να σταματήσει το στόλο, να ηρεμήσει τις αυξανόμενες εντάσεις ανάμεσα στις τρεις φυλές και να βοηθήσει να βρεθεί το αντίδοτο για τη descolada, και όλα αυτά χωρίς ποτέ να φύγει από τη Lusitania. Η ιστορία δεν τελειώνει με το τέλος του βιβλίου, αλλά φτάνει σε ένα ικανοποιητικό κλείσιμο. Νομίζω πως το Xenocide είναι το καλύτερο από τα τρία βιβλία αυτής της σειράς.


Children of the Mind

Εδώ συνεχίζεται και κλείνει η ιστορία που άνοιξε με το Xenocide, αλλά ο συγγραφέας μάλλον έχει ξεφύγει. Ήδη από το προηγούμενο βιβλίο η ιστορία παίζει στα όρια του μεταφυσικού, αλλά εδώ απλά φεύγει από κάθε μέτρο και έλεγχο. Νομίζω πως απλά το όλο concept αποδείχτηκε πολύ μεγάλο για τον Card. Σε κάθε περίπτωση, κλείνει όλες τις εκκρεμότητες που είχαν μείνει ανοιχτές, με την εξαίρεση της descolada, την εξήγηση για την οποία μας έχει υποσχεθεί σε επερχόμενο sequel...



Speaker for the Dead 5/10

Xenocide 8/10
Children of the Mind 4/10


Σχετικό comic strip από το xkcd :)

The Bartimaeus Trilogy / Η τριλογία του Βαρτιμαίου

Η τριλογία του Βαρτιμαίου αποτελείται από τα βιβλία "Το φυλαχτό της Σαμαρκάνδης", "Το μάτι του Γκόλεμ" και την "Πύλη του Πτολεμαίου". Συγγραφέας είναι ο Jonathan Stroud, και αν δεν κάνω λάθος στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Βρισκόμαστε στο Λονδίνο της σύγχρονης εποχής, με μια μικρή διαφορά. Η άρχουσα τάξη είναι αυτή των μάγων, η οποίοι έχουν την δυνατότητα να καλούν από το "άλλο μέρος" πνεύματα για να κάνουν τα θελήματα τους, κρατώντας έτσι υποταγμένους τους απλούς πολίτες.

Ο πρώτος ήρωας που γνωρίζουμε είναι ο Ναθάνιελ, ένας μαθητευόμενος μάγος, με αυταπάτες μεγαλείου και αψεγάδιαστη ηθική (όπως το βλέπει αυτός τουλάχιστον). Δεύτερο γνωρίζουμε το Βαρτιμαίο, ένα τζίνι που φέρνει στην υπηρεσία του ο Ναθάνιελ, κρυφά από τον δάσκαλό του, για να τον βοηθήσει στο σχέδιο που έχει καταστρώσει για να εκδικηθεί κάποιον άλλο μάγο που τον ταπείνωσε. Και κάπου εκεί ξεκινάει η πλάκα...

Αξίζει να ασχοληθείς με τα βιβλία, ακόμα κι αν δεν σου αρέσει η λογοτεχνία φαντασίας, μόνο και μόνο για τις ατάκες του Βαρτιμαίου. Αυτό δεν είναι ένα τζίνι σαν όλα τα άλλα... Είναι αλαζόνας, αντιδραστικός, δεν διαθέτει καμία εκτίμηση για το ανθρώπινο είδος, και πάνω απ’ όλα έχει βιτριολικό χιούμορ. Πραγματικά οι διάλογοι και οι μονόλογοι του τζίνι είναι από τα πιο αστεία κείμενα που έχω διαβάσει ποτέ. Πολύ σπάνια γελάω δυνατά με κάτι που διαβάζω, αλλά με το Βαρτιμαίο το γέλιο μου βγαίνει αβίαστα.

Μέσα από τα τρία βιβλία βλέπουμε την εξέλιξη του Ναθάνιελ και την σχέση του με τον Βαρτιμαίο, ενώ στο δεύτερο βιβλίο εισάγεται ένας ακόμη κεντρικός ήρωας τον οποίο δεν θα αποκαλύψω εδώ. Οι τρεις ιστορίες είναι αυτοτελείς μεν, αλλά σχηματίζουν μια μεγαλύτερη, με αρχή, μέση και τέλος.

Νομίζω πως γενικά η σειρά χαρακτηρίζεται σαν παιδική λογοτεχνία, αλλά θα διαφωνήσω: το χιούμορ του Βαρτιμαίου είναι για όλες τις ηλικίες. Το προτείνω ανεπιφύλακτα.

The Amulet of Samarkand 9/10
The Golem's Eye 8/10
Ptolemy's Gate 9/10

Hyperion, The Fall of Hyperion / Υπερίων, Η πτώση του Υπερίωνα

Hyperion και The Fall of Hyperion είναι τα δυο πρώτα βιβλία της σειράς Hyperion Cantos του Dan Simmons (τα άλλα δυο είναι τα Endymion και The Rise of Endymion). Το πρώτο βιβλίο κέρδισε το βραβείο Hugo, ενώ το δεύτερο ήταν υποψήφιο για τα βραβεία Hugo και Nebula. Ο λόγος που γράφω και για τα δυο βιβλία μαζί, στο ίδιο post είναι επειδή ουσιαστικά λένε την ίδια ιστορία χωρισμένη σε δυο μέρη.

Βρισκόμαστε κάπου 800 χρόνια στο μέλλον. Η ανθρωπότητα έχει προοδεύσει σημαντικά τεχνολογικά και έχει εξαπλωθεί στο διάστημα, ενώ έχει στη διάθεση της καλούδια όπως οι farcasters, που επιτρέπουν την άμεση επικοινωνία και συγκοινωνία ανάμεσα στους περισσότερους ανθρώπινους κόσμους. Σε αυτό το σκηνικό, εκτός από την Ηγεμονία, δηλαδή την ανθρώπινη κυβέρνηση, υπάρχουν άλλες δυο παρατάξεις:
  • το Technocore, το οποίο είναι ουσιαστικά το έθνος των A.I. που αποσκίρτησε και ανεξαρτητοποιήθηκε από τους ανθρώπους, και τώρα έχει ρόλο συμμάχου και συμβούλου για την Ηγεμονία.
  • τους Ousters, μια φυλή ανθρώπων που εγκατέλειψε την Ηγεμονία και ζει πάνω σε τεχνητές αποικίες στον κενό χώρο του διαστήματος, και η οποία έχει βρεθεί στο παρελθόν σε εμπόλεμη κατάσταση με την Ηγεμονία

Τώρα, ο ολοκληρωτικός πόλεμος ανάμεσα στην Ηγεμονία και τους Ousters δείχνει να πλησιάζει, και μια ομάδα επτά προσκυνητών αποστέλλεται στον Υπερίωνα, με σκοπό που αποκαλύπτεται σταδιακά μέσα από την αφήγηση. Ο Υπερίων είναι ο κόσμος που στεγάζει τους Time Tombs, ένα σύνολο από κτίρια αγνώστου προελεύσεως και κατασκευής, τα οποία αψηφούν τους φυσικούς νόμους και δείχνουν να κινούνται αντίστροφα στο χρόνο, ενώ σύμφωνα με έναν τοπικό μύθο στεγάζουν το Shrike, μια μεσσιανική φιγούρα τρόμου και τιμωρίας.

Το πρώτο βιβλίο εξελίσσεται πάνω στον Υπερίωνα, και στο ταξίδι των προσκυνητών προς την κοιλάδα των Τάφων, κατά τη διάρκεια του οποίου όλοι οι προσκυνητές με την σειρά τους παραθέτουν την προσωπική τους ιστορία που τους ώθησε στο προσκύνημα. Στο δεύτερο βιβλίο η πλοκή γενικεύεται και βλέπουμε τις εξελίξεις τόσο στον Υπερίωνα, όσο και στον πόλεμο που σταδιακά ξεσπάει.

Το πρώτο βιβλίο πραγματικά με κούρασε, αν και η αίσθηση που μου άφησε ήταν πολύ ευχάριστη. Η ιστορία κάθε προσκυνητή είναι και ένα κεφάλαιο του βιβλίου, και έχει μήκος δεκάδων σελίδων, και αυτή τη δομή την βρήκα κουραστική και δύσκολη. Οι ιστορίες των προσκυνητών είναι πολύ ενδιαφέρουσες και όμορφες, ενώ κυμαίνονται σε ύφος από τραγικό δράμα έως cyber-pank περιπέτεια α-λα-Gibson.

Το δεύτερο βιβλίο κυριολεκτικά το “κατάπια”, θέλοντας να δω πως θα καταλήξει η υπόθεση, και ο συγγραφέας με βοήθησε, αφού η πλοκή κυλάει γοργά προς το δραματικό φινάλε.

Όπως είναι φυσικό υπάρχουν πολλαπλές τεχνολογικές αναφορές σε φουτουριστικές τεχνολογίες, οι οποίες δεν έχουν σκοπό να εντυπωσιάσουν, όπως νόμισα στην αρχή, αλλά είναι απαραίτητες για την εξέλιξη της πλοκής, ενώ υπάρχει και το στοιχείο του μεταφυσικού.

Το αρνητικό για μένα ήταν αφενός μεν η δομή του πρώτου βιβλίου, αφετέρου δε η παράλληλη αφήγηση πολλών υπό-πλοκών στο δεύτερο βιβλίο με αποτέλεσμα σε σημεία να νομίσω ότι δεν μπορώ να παρακολουθήσω τι γίνεται.

Τελειώνοντας πάντως το δεύτερο βιβλίο, ήμουν σίγουρος ότι άξιζε το χρόνο που αφιέρωσα. Αν σου αρέσει η επιστημονική φαντασία, τότε αυτά τα βιβλία πρέπει να τα προσέξεις!

Hyperion 8/10
The Fall of Hyperion 8/10

Weaveworld / Υφαντόκοσμος


Τελείωσα χτες το βράδυ τον Υφαντόκοσμο του Clive Barker. Μου πήρε συνολικά πέντε μήνες (με μεγάλα διαλείματα βέβαια), και τις διακοπές της ΔΕΗ (στις οποίες ξαναξεκίνησα το διάβασμα υπό το φως των κεριών, πολύ ρομαντικό) για να το ξαναπιάσω και να το φτάσω μέχρι το τέρμα.

Το βιβλίο έχει αρκετά μεγάλο μέγεθος, με 700+ σελίδες, και το πιο σημαντικό είναι ότι σχεδόν όλες χρησιμοποιούνται για την εξέλιξη της πλοκής. Υπάρχουν κάποια -λίγα- σημεία όπου ο Barker δείχνει να θέλει να ξεδιπλώσει το συγγραφικό του ταλέντο για όσους είναι σε θέση να το εκτιμήσουν (όπως για παράδειγμα στο βουνό της Αφροδίτης), αλλά γενικά η ιστορία κυλάει συνεχώς. Το γράψιμο είναι αρκετά όμορφο, κάτι που σημαίνει ότι έγινε και καλή δουλειά στη μετάφραση, και μου θύμισε κάπως την εμπειρία μου με το Αστέρι του Βορρά, όπου υπήρχαν κομμάτια που αν και δεν με τραβούσε η ιστορία συνέχιζα να διαβάζω μόνο και μόνο επείδη ήταν όμορφο το γράψιμο.

Επί της ουσίας:
Το βιβλίο είναι ένα μίγμα τρόμου και φαντασίας, και διαδραματίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην Αγγλία του σήμερα. Ρίχνοντας μια ματιά στην wikipedia, είδα πως ο Stephen King δήλωσε κάποτε "I have seen the future of horror and its name is Clive Barker".
Δεν έχω διαβάσει κάποιο βιβλίο του King, ή κάποιο άλλο βιβλίο τρόμου, αλλά πιστεύω ότι έχει δίκιο σε αυτό που είπε. Υπάρχουν στο βιβλίο αρκετές σκηνές με τρομακτικό/φρικιαστικό περιεχόμενο, το αποίο αποδίδεται αρκετά γλαφυρά. Ο συγγραφέας κάνει πολύ καλή δουλειά, αλλά δυστυχώς αυτό το είδος δεν με τραβάει – ίσως γι' αυτό και να έκανα τόσο να τελείωσω το βιβλίο.
Οι χαρακτήρες αναπτύσσονται πολύ καλά, χωρίς να υπάρχει καμία εμφανής προσπάθεια του συγγραφέα να τους δώσει υπόσταση – υποθέτω πως και αυτό είναι άλλη μια νίκη του συγγραφέα.
Η κυρίως ιστορία είναι πολύ ενδιαφέρουσα, με πολλές αναπάντεχες ανατροπές, αλλά ώρες ώρες μοιάζει να είναι ατελείωτη. Είπαμε, 700+ σελίδες...

Όπως έγραψα και πιο πάνω, δεν έχω ιδιαίτερη επαφή με το είδος, αλλά αν κάποιος διαβάζει λογοτεχνία τρόμου, πιστεύω πως πρέπει οπωσδήποτε κάποια στιγμή να ρίξει μια ματιά στο βιβλίο. Σαν καθαρά ιστορία φαντασίας δεν έχει πολύ μεγάλο εύρος, αλλά ξεδιπλώνεται ομαλά και τεχνικά, ενώ οι χαρακτήρες και οι μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις είναι παραπάνω από αρκετοί για να κρατήσουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη.
7/10

Δευτέρα 1 Νοεμβρίου 2010

Ender's Game / Το παιχνίδι του Έντερ

του Orson Scott Card
Η ανθρωπότητα έχει ήδη δεχτεί δυο εισβολές από τα buggers (ζωύφια;), και μάλιστα την δεύτερη γλύτωσε από την ολοκληρωτική καταστροφή μόνο χάρη στην εμφάνιση ενός χαρισματικού στρατιωτικού, κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή. Τώρα, 70 χρόνια μετά, όλα τα παιδιά του κόσμου ελέγχονται από νωρίς, και τα πιο χαρισματικά από αυτά περνούν από ένα πολύ σκληρό πρόγραμμα εκπαίδευσης, που φέρνει στο μυαλό κάτι από αρχαία Σπάρτη, για να βρεθεί ο ηγέτης που θα οδηγήσει την ανθρωπότητα κατά την διάρκεια της τρίτης εισβολής και θα εξασφαλίσει την επιβίωση του ανθρωπινου είδους. Το βιβλίο αφηγείται την ιστορία του Andrew (Ender) Wiggin, ενός τέτοιου πιτσιρικά, που μπορεί κάλλιστα να είναι η τελευταία ευκαιρία της ανθρωπότητας...
Το βιβλίο κέρδισε τα βραβεία Hugo και Nebula (Τα μεγαλύτερα βραβεία στο χώρο του sci-fi), και το ίδιο έγινε και με το sequel του, "Speaker for the Dead" την αμέσως επόμενη χρονιά, κάτι που μόνο ο Card έχει καταφέρει ως τώρα.
Αυτό που προσπαθεί να κάνει ο συγγραφέας είναι να βάλει τον αναγνώστη στο μυαλό και στην ψυχολογία ενός ηγέτη. Στην wikipedia αναφέρεται πως το βιβλίο είναι υποχρεωτική ύλη στην σχολή των πεζοναυτών του Quantico των ΗΠΑ "as a textbook on the psychology of leadership"! Έχει γρήγορους ρυθμούς, παραμένει ενδιαφέρον μέχρι το τέλος, αλλά δεν μπορώ να πω ότι μου άρεσε ιδιαίτερα, χωρίς όμως να μπορώ να εστιάσω στο γιατί, και σίγουρα δεν μπορώ να πω ότι είναι κακό βιβλίο. Πάντως είναι αρκετά μικρό και βγαίνει γρήγορα, οπότε όποιος θέλει μπορεί να ρίξει μια ματιά και να δώσει μια δεύτερη γνώμη...

6/10

Brave New World / Θαυμαστός Καινούριος Κόσμος

Brave New World ή Θαυμαστός Καινούριος Κόσμος, είναι ένα βιβλίο του Aldous Huxley από το μακρινό 1932. Η υπόθεση του βιβλίου διαδραματίζεται σε ένα μέλλον, όπου ο συνδυασμός της μαζικής παραγωγής και της ευγονικής έχουν παράγει μια απόλυτα σταθερή κοινωνία, στην οποία είναι όλοι χαρούμενοι και ευτυχισμένοι. Οι άνθρωποι θυμίζουν κάπως τους ανέμελους Eloi του Wells, χωρίς όμως τους κακούς Morlocks να τους περιμένουν στην γωνία... Που είναι το κακό λοιπόν; Στον κόσμο του Huxley, στον κόσμο της αφθονίας και της ευτυχίας, έννοιες όπως τέχνη, φιλοσοφία, επιστήμη, ή ακόμα οικογένεια, θρησκεία, αφοσίωση είναι άσχετες. Οι άνθρωποι παράγονται σε εργοστάσια, ανατρέφονται σε ομάδες, και μετά δουλεύουν και διασκεδάζουν μέχρι τη μέρα που θα πεθάνουν. Τρομαχτικό σαν ιδέα, ε;

Το Brave New World θεωρείται εφάμιλλο του 1984, σαν μια δυσοίωνη πρόβλεψη για το μέλλον της ανθρωπότητας. Αυτό που αλλάζει είναι η προσέγγιση. Στο 1984 ο Orwell σε καθηλώνει, από την πρώτη, μέχρι την τελευταία σελίδα. Χρησιμοποιεί την υπερβολή, για να δείξει πόσο πολύτιμες είναι οι ατομικές ελευθερίες και πόσο επικίνδυνα τα απολυταρχικά καθεστώτα. Σου αλλάζει τον τρόπο σκέψης μια για πάντα. Ο Huxley στο βιβλίο του χρησιμοποιεί την σάτιρα. Παρουσιάζει έναν κόσμο όπου η καλοπέραση είναι η κυρίαρχη άποψη για τη ζωή, αν όχι η μοναδική, και ο άνθρωπος έχει υποβιβαστεί σε ένα ον που ασχολείται μόνο με την επιδίωξη της ηδονής, και με αυτό τον τρόπο προσπαθεί να μας προειδοποιήσει για τους κινδύνους που μας περιμένουν.

Το βιβλίο δεν μου άρεσε. Δεν νομίζω ότι επιτυγχάνει το στόχο του, και σίγουρα δεν φτάνει ούτε το μικρό δαχτυλάκι (που λέει ο λόγος) του 1984 με το οποίο αναπόφευκτα το συγκρίνει κανείς. Πάντως αξίζει σαν ανάγνωση μόνο και μόνο επειδή είναι ένα από τα (πολύ) κλασσικά του είδους.

4/10